DEN HELDER - De gemeente Den Helder dreigt twee gebouwen te laten slopen die karakteristiek zijn voor de wederopbouwarchitectuur van na de Tweede Wereldoorlog. B en W heeft een rapport waarin de cultuurhistorische waarde van de gebouwen – het station en het voormalige postkantoor – wordt bevestigd, bestempeld als niet relevant.

Amsterdam – Het onderzoek is daarom niet ter inzage voorgelegd aan de gemeenteraad. Inwoners ontdekten vorige week bij toeval het bestaan van het rapport. De onafhankelijke cultuurhistorica Anita van Breugel voltooide in 2012 het rapport De Wederopbouw van Den Helder 1945 – 1970, waarin ze adviseert de twee gebouwen aan te wijzen als gemeentelijk monument. Van Breugel deed haar onderzoek in opdracht van het gemeentebestuur, dat op de plaats een nieuw gemeentehuis annex station wil laten bouwen. Voor deze ingreep is een wijziging nodig van het bestemmingsplan.

De oppositie, bestaande uit PvdA, GroenLinks en enkele lokale partijen, is furieus en eist dat de afgeronde inspraakprocedure over het bestemmingsplan wordt overgedaan, maar nu inclusief het cultuurhistorische rapport dat boven water is gekomen.

‘De gemeenteraad is op het verkeerde been gezet’, aldus Nel Dol-Cremers van GroenLinks, die maandagavond namens de oppositie het woord voerde in de raadscommissie stadsontwikkeling. ‘Het college zegt dat het rapport geen nieuwe inzichten oplevert, maar juist dit rapport biedt een ander zicht op de cultuurhistorische waarde van de gebouwen.’

De gemeente liet woensdag weten geen reden te zien voor een nieuwe inspraakronde. Het bestemmingsplan staat voor maandag op de raadsagenda. Tot die tijd wil het college geen commentaar geven op de kwestie.

Megalomaan

Het besluit over het bestemmingsplan en dus de nieuwbouw moet worden gezien in het licht van een jarenlange politieke strijd in Den Helder. Met een meerderheid van slechts één stem werd het nieuwbouwplan aangenomen. Het is volgens de oppositie en burgergroeperingen onwaarschijnlijk dat er na de gemeenteraadsverkiezingen van 17 maart nog een meerderheid is voor het plan, dat door tegenstanders wordt bestempeld als een ‘megalomaan prestigeproject’.

Coalitiepartij Trots op Nederland (TON), voorheen de partij van Rita Verdonk, zal niet deelnemen aan de verkiezingen. In het geval van een nieuwe inspraakronde zou het besluit over de verkiezingen heen worden getild. ‘TON was vier jaar geleden tijdens zijn verkiezingscampagne tegenstander van de nieuwbouw’, aldus Dol-Cremers. ‘Tijdens de coalitiebesprekingen hebben ze een draai gemaakt. Het is dus onwaarschijnlijk dat er onder de bevolking van Den Helder een meerderheid is voor de plannen.’ De tweekoppigie fractie van de ChristenUnie stemt verdeeld over de kwestie.

Het stationsgebouw uit 1957, van architect G.J. van der Grinten, wordt in het cultuurhistorische rapport getipt als gemeentelijk monument vanwege zijn typische wederopbouwkenmerken: een losstaande, opengewerkte, betonnen klokkentoren en een waaiervormig dak met typerende openingen.

Het postkantoor ernaast is van architect Jo Kruger en dateert uit 1967. Het is ‘van algemeen cultuurhistorisch belang als voorbeeld van overgangsarchitectuur van wederopbouw naar de jaren zeventig’, aldus het rapport.

Afgelopen zomer opende beeldend kunstenaar Rob Scholte een museum in het postgebouw, waarvoor hij met de gemeente een gebruiksovereenkomst tekende. De kunstenaar heeft, evenals enkele belangengroeperingen, officieel bezwaar aangetekend tegen de nieuwbouwplannen.