NEDERLAND - Nederlandse drugscriminelen en -netwerken zijn actief betrokken bij de toegenomen smokkel van illegale hennep uit de Verenigde Staten, Canada en Thailand, blijkt uit politieonderzoek. De drugs worden via Nederland doorgevoerd naar andere Europese landen.


Er wordt steeds meer hennep naar Nederland en andere Europese landen gesmokkeld, blijkt uit de jaarcijfers van de Nederlandse Douane. Vorig jaar nam de Douane 65.532 kilogram hennep in beslag. Ruim vier keer zoveel als in 2024: 14.500 kilogram.

Het merendeel van de hennep werd aangetroffen in de zeehavens. Maar ook op luchthaven Schiphol was er een ruime verdubbeling in het aantal vangsten door de Douane en de Koninklijke Marechaussee ten opzichte van 2024. Deze drugs zijn vaak niet bestemd voor de Nederlandse markt maar bedoeld voor de doorvoer naar andere Europese landen, zo staat in het politierapport.

De toename van hennepvangsten is niet alleen een Nederlands probleem. Ook in zee- en luchthavens in Duitsland, België, Spanje en het Verenigd Koninkrijk werd deze drug het afgelopen jaar veel vaker onderschept. Zo nam de Belgische Douane afgelopen jaar zo’n 25.000 kilogram hennep in beslag. Meer dan vier keer zoveel als in 2024: circa 6.000 kilogram.

Criminele neveneffecten van legalisering

De onderschepte hennep komt voornamelijk uit Canada, de Verenigde Staten (VS) en Thailand. ‘In Canada, Thailand en een aantal Amerikaanse staten zoals Californië zijn de hennepteelt en recreatieve consumptie van cannabis sinds enkele jaren – deels – gelegaliseerd’, vertelt Paul Entken, portefeuillehouder Drugs bij de politie. ‘Dit heeft geleid tot illegale overproductie uit de legale teelt. Bovendien is de illegale productie na legalisering niet verdwenen. Europa is een interessante en lucratieve afzetmarkt voor deze illegale hennep, die zeer hoge THC-gehaltes kan hebben en door de overproductie voor relatief lage prijzen is aan te kopen. Mede door deze concurrentie lijkt hennep van Nederlandse bodem in Europa minder populair te zijn geworden.’

Het illegaal importeren en verhandelen van niet-Europese hennep kent daarmee een interessant verdienmodel en lijkt zelfs te concurreren met het verdienmodel van cocaïne-import en -handel, constateren de politieonderzoekers. ‘Het gaat om een winstgevende handel met een − vergeleken met harddrugs − relatief lage pakkans en strafmaat. De Douane nam dit jaar voor het eerst meer hennep dan cocaïne in beslag. Dit is tekenend voor de enorme groei van de markt en gezien het aantal drugsvangsten kan worden geconstateerd dat dit fenomeen niet incidenteel van aard is.’

‘Gat in de markt’

Nederlandse criminelen hebben – de grote Europese afzetmarkt voor cannabis goed kennende – letterlijk het gat in de markt gezien. ‘Het criminele bedrijfsproces van niet-Europese hennep biedt hun de mogelijkheid om mee te liften op een in eerste instantie legale business’, legt Entken uit. ‘Sommigen zijn betrokken bij de legale teelt buiten Europa, al dan niet om geld wit te wassen. De betrokkenheid lijkt zich echter vooral voor te doen bij de handel. Nederlandse criminelen kopen niet-Europese hennep voor relatief lage prijzen aan en importeren deze in soms zeer grote hoeveelheden naar Europa.’

Ook bij de tussenhandel (doorvoer) van niet-Europese hennep in Europa zijn volgens het onderzoek Nederlandse drugscriminelen betrokken. Entken: ‘In die tussenhandel kan de prijs voor hennep meer dan verdriedubbelen. In de detailhandel wordt tot slot de niet-Europese hennep via straathandelaren aan de gebruikers verkocht. In Nederland wordt daarnaast de illegale Californische en Canadese hennep in sommige gevallen in coffeeshops verkocht.’

Polydrugshandelaren

De betrokkenheid van Nederlandse drugscriminelen reikt verder dan niet-Europese hennep, zegt Entken. ‘Het zijn veelal polydrugshandelaren, zoals wij dat noemen, die al langer in de drugshandel actief zijn. Naast niet-Europese hennep handelen ze ook in Europese hennep, synthetische drugs en cocaïne, inclusief de import. Er is dus geen sprake van een specialisme. Het gaat om georganiseerde internationale drugscriminaliteit waarbij conflicten, net als binnen de handel in harddrugs, tot onderling geweld kunnen leiden.’

Hoewel in de wetgeving onderscheid wordt gemaakt tussen softdrugs (zoals hennep) en harddrugs (zoals cocaïne); de business achter de illegale hennep is zeker niet ‘soft’, benadrukt Entken. ‘Het zou dan ook goed zijn als de pakkans en strafmaat meer recht doen aan de realiteit van deze criminele, lucratieve en gewelddadige hennep markt. We moeten dit net zo serieus nemen als de bestrijding van de cocaïne-import en beter samenwerken met de landen waar de hennep vandaan komt.’

Gezondheidsrisico’s

Tot slot wijst Entken op de gezondheidsrisico’s voor drugsgebruikers. ‘Bij het ruimen van illegale hennepkwekerijen in Californië worden soms ook pesticiden uit China aangetroffen. Deze stoffen zijn verboden in de VS, omdat ze schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het milieu. Je weet dus niet welke gezondheidsrisico’s je loopt als je deze hennepproducten gebruikt. Hetzelfde geldt voor de gevaarlijk hoge THC-gehaltes die deze hennep kan hebben.’

Lees ook het onderzoeksrapport Het gras is groener aan de overkant: de grootschalige illegale import van en handel in niet-Europese hennep.