CALLANTSOOG/DEN HELDER - 2025 gaat de boeken in als een uitzonderlijk goed jaar voor de tapuit in het natuurgebied de Noordduinen en het aangrenzende duingebied tussen Callantsoog en Den Helder. Dankzij een zacht en zonnig voorjaar begonnen de tapuiten al een week eerder dan normaal met broeden. Dat had opvallend positieve gevolgen voor deze zeldzame vogelsoort.

“Door het mooie voorjaar waren de tapuiten vroeg begonnen met broeden en zagen we een recordaantal tweede broedsels,” vertelt boswachter Tim Zutt van Landschap Noord-Holland. “Maar liefst 17 tweede broedsels, terwijl dat in normale jaren vaak maar één tot drie zijn.” Het resultaat: een recordaantal uitgevlogen jongen. “Verder is ook een noordwaartse verschuiving in verspreiding van de soort te zien binnen het onderzoek naar de tapuit.”

Met deze aantallen behoren de Noordduinen inmiddels tot één van de belangrijkste tapuitenbolwerken op het vasteland van Nederland. De tapuit, een karakteristieke duinvogel, broedt van nature in verlaten konijnenholen. Juist daar ligt ook een kwetsbaarheid, omdat het aantal konijnen (en daarmee natuurlijke holen) al jaren afneemt. Landschap Noord-Holland zet zich daarom actief in om het leefgebied van de tapuit te verbeteren en de populatie te versterken. Zo wordt vergrassing van de duinen tegengegaan, omdat de tapuit zich het meest thuis voelt in een open landschap met reliëf, kort gras en kruiden. Grasmaaien, plaggen en schapenbegrazing spelen hierbij een belangrijke rol.

Daarnaast worden steeds vaker voorgeboorde holen toegepast om de vogels een handje te helpen. “We zien dat tapuiten deze kunstmatige holen goed weten te vinden en er ook daadwerkelijk in broeden,” aldus Zutt. Ook nestbescherming draagt bij aan het succes: ingangen van broedholen worden afgedekt met kippengaas om predatoren en marterachtigen buiten te houden. “Alles wat helpt om de soort in stand te houden, grijpen we aan,” benadrukt de boswachter. “De tapuit willen we echt niet kwijtraken.” Dankzij de gezamenlijke inspanningen en de gunstige omstandigheden in 2025 lijkt de toekomst van de tapuit in de Noordduinen voorlopig weer een stuk hoopvoller.

Maatregelen om de duinen in goede conditie te houden en de natuur te herstellen worden gefinancierd door de Provincie Noord-Holland. Hulp voor de tapuit wordt gefinancierd via het project Wij & wadvogels.

Sovon doet al 18 jaar populatieonderzoek naar de tapuit in de Noordduinen en op de Waddeneilanden. Het rapport ‘Populatiedynamiek en bescherming van Tapuiten in de Noordduinen 2025’ van Sovon verschijnt binnenkort op hun website, waarin uitgebreider de ontwikkelingen over de tapuit wordt beschreven.