Een overlijden, ziekte of familieruzie kan een relatie veranderen. Niet omdat de liefde verdwijnt, maar omdat partners anders omgaan met wat er gebeurt.


"We houden nog steeds van elkaar, maar we begrijpen elkaar niet meer."

Het is een zin die relatiecoach Saskia Karels regelmatig hoort in haar praktijk. Stellen komen bij haar omdat ze steeds vaker ruzie maken, langs elkaar heen praten of nauwelijks nog intimiteit ervaren. Vaak denken ze dat hun relatie het probleem is. Maar wanneer ze samen terugkijken, blijkt er regelmatig een ingrijpende gebeurtenis aan vooraf te zijn gegaan.

Een overlijden in de familie. Een ernstige ziekte. Problemen met kinderen. Een samengesteld gezin. Een scheiding. Of een familieruzie die veel meer impact heeft dan vooraf werd gedacht.

Wat mensen zich niet altijd realiseren, is dat verlies niet alleen invloed heeft op degene die verdriet heeft. Het kan een hele relatie onder druk zetten.

Iedereen verwerkt verlies anders

Onlangs sprak Karels een vrouw die dit heel duidelijk ervaart. Zij had ruim twintig jaar een relatie gehad met haar vorige partner. Die relatie was ongeveer tien jaar geleden geëindigd. Samen hadden ze kinderen en ondanks de scheiding was het contact goed gebleven.

Tot haar ex-partner overleed.

Daarmee kwam ze opnieuw in aanraking met zijn familie en ontstonden er allerlei nieuwe situaties. Tegelijkertijd wilde ze er zijn voor haar kinderen, die hun vader hadden verloren. Ze voelde zich verantwoordelijk, verdrietig en op sommige momenten buitengesloten.

Ondertussen had ze een nieuwe partner met wie ze aanvankelijk juist een heel sterke band voelde.

"Ik dacht echt dat ik mijn maatje had gevonden," vertelde ze.

Maar na verloop van tijd veranderde de relatie.

Haar partner deed veel voor haar en het gezin, maar vond het moeilijk om met haar emoties om te gaan. Zij had vooral behoefte aan begrip en emotionele nabijheid. Hij wist niet goed hoe hij dat moest geven en probeerde vooral praktisch te helpen.

Beiden deden hun best.

En toch voelden ze zich steeds minder begrepen.

Praten betekent niet automatisch dat je elkaar begrijpt

Dat is volgens Karels een belangrijk verschil.

"Veel stellen vertellen me dat ze nog steeds met elkaar praten. Maar praten betekent niet automatisch dat je elkaar ook werkelijk begrijpt."

Wanneer mensen onder langdurige stress staan, reageren ze vaak anders dan ze normaal zouden doen. De één zoekt verbinding door veel te praten en gevoelens te delen. De ander trekt zich juist terug, probeert oplossingen te bedenken of houdt zich bezig met praktische zaken.

Voor beide partners kan dat logisch voelen.

Maar voor de ander kan het precies verkeerd overkomen.

De vrouw die behoefte heeft aan troost ervaart de praktische oplossingen van haar partner misschien als afstandelijkheid. De man die probeert te helpen, kan zich juist machteloos voelen omdat niets wat hij doet lijkt te werken.

Zo ontstaat een patroon.

De één voelt zich alleen en gaat meer praten.

De ander voelt zich onder druk gezet en trekt zich verder terug.

En daardoor voelt de eerste zich nóg meer alleen.

Een overlijden raakt vaak meer dan twee mensen

Bij rouw wordt vaak vooral gekeken naar degene die iemand verloren heeft. Maar in een relatie kunnen de gevolgen veel breder zijn.

Familieverhoudingen veranderen. Kinderen hebben verdriet. Er ontstaan nieuwe verantwoordelijkheden. Oude contacten worden opnieuw belangrijk of verdwijnen juist. Soms ontstaan er conflicten over erfenissen, opvoeding of familiebezoek.

En wanneer er sprake is van een samengesteld gezin, kunnen de verhoudingen nog ingewikkelder worden.

Wie hoort bij welke familie?

Hoe ga je om met een overleden ex-partner?

Welke rol heeft de nieuwe partner?

Hoe zorg je dat kinderen zich gesteund voelen?

En hoeveel ruimte is er nog voor de relatie tussen de twee partners?

Er zijn geen eenvoudige antwoorden op die vragen.

Verlies hoeft niet alleen een overlijden te zijn

Ook andere vormen van verlies kunnen een relatie veranderen.

Denk aan een ziekte waardoor iemand zijn gezondheid of zelfstandigheid verliest. Het verlies van werk. Een kind dat uit huis gaat. Een scheiding binnen de familie. Een conflict waardoor familieleden elkaar niet meer spreken. Of het toekomstbeeld dat je samen had en dat plotseling niet meer haalbaar blijkt.

Het zijn allemaal gebeurtenissen die stress en onzekerheid kunnen veroorzaken.

En wanneer die stress langere tijd aanhoudt, kan de relatie langzaam veranderen.

Niet omdat de liefde verdwenen is.

Maar omdat er steeds minder ruimte overblijft om elkaar werkelijk te zien.

"Misschien is onze relatie wel het probleem"

Dat is vaak de conclusie die stellen trekken.

Maar volgens Karels is het belangrijk om verder te kijken.

"Ik zie regelmatig twee mensen die nog ontzettend veel van elkaar houden, maar die elkaar onderweg zijn kwijtgeraakt. Ze zijn niet per se verkeerd voor elkaar. Ze zijn vooral vastgelopen in een patroon dat is ontstaan doordat het leven zoveel van hen vroeg."

Dat kan een belangrijk inzicht zijn.

Want wanneer je denkt dat je partner het probleem is, ga je op zoek naar wat de ander moet veranderen.

Wanneer je begrijpt dat jullie samen onder druk staan, ontstaat er ruimte voor een andere vraag:

Wat hebben wij nodig om elkaar weer te begrijpen?

De liefde is er soms nog wel

In het gesprek met de vrouw die haar ex-partner verloor, kwam uiteindelijk iets belangrijks naar voren.

Ze was niet klaar met haar huidige partner.

Ze wilde hem niet kwijt.

En ook hij wilde haar niet kwijt.

Ze waren elkaar alleen kwijtgeraakt in alles wat er om hen heen gebeurde.

Dat is misschien wel de belangrijkste boodschap voor stellen die door een moeilijke periode gaan.

Je kunt elkaar kwijtraken zonder dat de liefde verdwenen is.

En je kunt elkaar ook weer terugvinden.

Daarvoor is het soms nodig om niet alleen te kijken naar de ruzies, de communicatie of het gebrek aan intimiteit, maar naar wat eronder ligt.

Welk verlies dragen jullie mee?

Hoe gaan jullie daar ieder afzonderlijk mee om?

Wat heeft de één nodig en wat probeert de ander juist te geven?

En kunnen jullie elkaar opnieuw leren verstaan?

Want soms is niet de relatie het probleem.

Soms is het alles wat jullie samen proberen te dragen.

En juist dan kan het belangrijk zijn om niet langer tegenover elkaar te staan, maar weer naast elkaar.

Hulp bij relatieproblemen?

Saskia Karels is relatietherapeut en eigenaar van Relatiepraktijk Saskia Karels. Ze helpt stellen die elkaar zijn kwijtgeraakt door stress, veranderingen of ingrijpende gebeurtenissen en weer verbinding met elkaar willen ervaren.

Meer informatie: www.relatiepraktijksaskiakarels.nl

Plan vrijblijvend een gratis Relatiecheck.